mei 2011

Het schakelbord

Ik begin met het schakelbord, dat heel       hard aan een grondige renovatie toe is. 

Alles heeft in de afgelopen jaren perfect gewerkt, er is welgeteld één storing geweest. En dat mag je best een wonder noemen, gezien de inhoud. (zie foto) Ik heb echter een goede administratie bijgehouden in de vorm van een "storingsboek" waarin ALLE aansluitingen van de hele baan staan, inclusief draadkleuren en functies. Tijdens een storing is dus alles feilloos op te sporen. Het is even wat werk om zo'n boek te maken, maar handig is het achteraf wel.

Ik wil echter het aantal draden en aansluitingen drastisch verminderen; ook verdwijnen de trafo's (links en rechts bovenin te zien) uit de kast en komen er fabriekstrafo's van Roco onder de baan. Onder elke module 1. Hiermee verdwijnt ook de 230 Volt leiding uit het schakelbord, is wel zo veilig.                     De aansluiting voor de remisebediening komt in de modulebak te zitten nabij de remise en krijgt zo zijn eigen voeding van de daar aanwezige transformator.

Ook komen er in de bakken meer schakelaars te zitten die niet persé in het schakelbord noodzakelijk zijn, zoals verlamping, hoofdschakelaar, rookgenerator, enzovoorts. Deze komen echter niet aan de voorkant zoals bij veel banen het geval is, maar aan de achterkant, dan kan er ook niemand met zijn vingertjes aanzitten.

Momenteel gaan er vier 25-polige  stekkers vanuit de baan het schakelbord in en dat wil ik terugbrengen naar twee stuks. Ook zijn beide bakken afzonderlijk met het schakelbord verbonden en in de nieuwe versie komt er een doorverbinding van de ene naar de andere bak.

Tenslotte is op de laatste foto een schets te zien hoe ik het wil hebben. Oorspronkelijk zat de bediening van de baan aan de achterkant, maar na plaatsing van de achtergrondpanelen is die aan de zijkant gekomen, zodat ook het railplan gekantelt moet worden, wil het weer correct zitten.

                                    wordt vervolgd        

Het schakelbord met rechts de (afneembare) remisebediening.

 Binnenkant schakelbord

Snelheidsregelaar

Schets nieuwe schakelbord

Halte Centrum

De belangrijkste stop; halte centrum wordt gerenoveerd.

De perrons waren niet echt netjes, dus die zijn kaal gemaakt en worden nu voorzien van plastic stoeptegeltjes van Auhagen. De hekjes waren ook zeer kwetsbaar en bij het op- en afbouwen van elke beurs sneuvelde er wel weer een hekje.                                  Enige tijd terug kreeg ik van mijn buurman een partij modelbouwspullen met ondermeer een aantal nog ongebouwde brugdelen. Met die brugdelen kon ik niet zo veel, maar de hekjes die er bij zaten waren na enig snij- en slijpwerk perfect  voor mijn perrons.

De abri's worden ook aangepakt en krijgen reclame en een mooie routekaart. Er komen ook andere haltepalen, maar waarschijnlijk nog niet op korte termijn. Ik wil echte ouderwetse vierkante haltes hebben, zoals vroeger in o.a. Rotterdam. Maar dat zal zelfbouw gaan worden.

Een nadeel van deze verbouwing is, dat de perrons en hekjes breder zijn geworden en de werklocomotief, die de poetswagon trekt, niet meer past. Hier moet nog een oplossing voor komen. Ik denk aan een smallere loc of een speciale poetstram, zoals in Hespedam rondrijdt.

De oude situatie

Het nieuwe perron is bijna klaar, daarna komt de linker aan de beurt

De nieuwe hekjes

vervolg schakelbord

De kast van het schakelbord is in een uur leeggehaald, dat gaat iets sneller als opbouwen, waar ik de laatste keer drie avonden over gedaan heb. De kast is al behoorlijk bejaard, is loodzwaar en ziet er eigenlijk niet meer uit. Maar een beetje uit nostalgie gebruik ik toch deze kast weer.     Een beetje opknappen en hij kan weer jaren mee.....................

Alle aansluitingen op de deksel moeten nog losgesoldeerd worden, zodat ik alle schakelaars, voor zover ze nog goed zijn, kan hergebruiken.

                         wordt vervolgd

Een trieste aanblik.............

De deksel met alle schakelaars

Onder de baan

Ik maak even een uitstapje naar een andere klus waar ik tegelijkertijd mee bezig ben: de bedrading onder de baan vervangen en reorganiseren.

Om het mezelf wat makkelijker te maken heb ik een van de twee modules waaruit mijn baan bestaat op zijn kant in de workmate gezet. dat werkt stukken makkelijker als onder de baan kruipen en boven je hoofd werken. Ben tenslotte ook geen 18 meer......................                         Zoals ik al eerder opgemerkt had bij het schakelbord, komt de 230 voltaansluiting nu onder de bakken te zitten en de hoofd-  aansluiting naar het stopcontact onder module 2, waar ik nu mee bezig ben.

Op de tweede foto is de nieuwe situatie te zien, met links de trafo en rechts daarnaast de gelijkrichter. In het grote blok in het midden komen alle aansluitingen samen en worden deze via twee kabels verbonden aan het schakelbord. Rechts bovenin is het kastje te zien waar de 230 volt aansluiting, aan/uit schakelaar en het signaallampje zich bevinden.                                              Op papier hou ik precies bij welke aansluitingen ik maak en met welke kleur draden.

Ook nieuw is een ringleiding voor 14v gelijkstroom waar ik alle verlichting aan kan solderen zonder overal extra draden en aansluitingen te hoeven maken. Oorspronkelijk een idee van een vriend, MvD.   Deze ringleiding is gemaakt van 0,15mm messingdraad en is rondom op de foto te zien, de leidingen zijn bevestigd door de groene kroonsteentjes.                    Ik gebruik 4 kleuren kroonsteentjes (helaas alleen verkrijgbaar in Duitsland) en elke kleur krijgt z'n eigen functie:                groen : 14 volt gelijkstroom                          rood   : wisselbediening                                blauw : seinen, verkeerslichten e.d.             zwart  : 16 volt wisselstroom

Verder plak ik bij elk aansluitpunt labels; zo is alles bij wijziging of storing makkelijk terug te vinden.

                                                wordt vervolgd

Zicht onder de baan (oude situatie) een wonder dat het werkt.

Zicht onder de baan (nwe situatie)  maar nog niet klaar.

Trafo met gelijkrichtkastje

Gelijkrichtkastje nog zonder aansluitingen. Klik op de foto voor de binnenkant mét aansluitingen

Verkeers- en overweglichten

Er zijn drie verkeerslichten geplaatst, want op mijn baan heb ik alleen een T-Kruising. De lichten worden aangestuurd door een zelf opgebouwde printplaat van Tams. Het werkt prima, al was het solderen van de printplaat wel priegelwerk, want die was niet zo heel erg groot. Achter in de baan heb ik drie schakelaars geplaatst, waarvan één geschakeld is aan de verkeerslichten.   Als de schakelaar overgehaald wordt, gaan alle lichten oranje knipperen. En ook dit werkt ! Ongelofelijk.

De overweg is helaas een ander verhaal, hiervoor heb ik een lichtsluis en een bijbehorende tijdschakelaar van Busch gebruikt. Als er een tram door de lichtsluis rijdt moeten de lichten gaan branden en na een in te stellen tijd weer uit gaan. En dat uitgaan, doen ze nou vaak niet. Of ze branden vanaf het moment dat de boel aangezet wordt.                                            Dat moet ik nog eens even goed nazien......

De motorrijder rijdt keurig door groen licht.

De overweglichten staan aan, dus er is een tram in aantocht.

Tramtransportsysteem

Er is lang nagedacht over een systeem om de (vaak kostbare en kwetsbare) trammodellen die meegaan naar beurzen en tentoonstellingen te vervoeren.    Trams gingen altijd mee in hun originele dozen, maar telkens de trams uit hun dozen halen en er weer in doen, daar werden de trams niet beter van; de kans op beschadigen en breuk was groot.

Mark van Dijk kwam met het idee om metalen koffertjes om te bouwen tot transportkoffers voor trams. In de grote maat koffers kunnen modules in drie lagen en in de kleine koffers modules met twee lagen trams. Geheel op maat gemaakt en beschermd door schuim-rubber.                  De modules worden zo geplaatst, dat als de koffertjes gesloten zijn, en rechtop staan, de trams ook rechtop staan. Of......in sommige gevallen op z'n kant.

Onder het motto : beter goed gejat dan slecht bedacht heb ik dat idee overgenomen, nadat Mark zelf al enkele koffers had gebouwd en had laten bouwen. Geintje hoor, ik heb de koffer voor de KTD samen met Mark gebouwd, dus geheel met toestemming van de bedenker.                    We hebben een 3-laags koffertje gebouwd voor alle trams van de KreekseTramDienst, en daarin blijft ook nog iets ruimte over voor ongeveer 5 andere trams (afhankelijk van de grootte). Deze koffer is klaar en op de foto's te zien.                                           Momenteel werk ik nog aan een klein koffertje waar totaal 16 PCC cars in twee lagen van elk 8 in kunnen; niet dat ik die heb hoor, maar misschien in de verre toekomst............... Ik vind het wel leuk om mijn zeer bescheiden PCC-car verzameling tijdens beurzen te laten rijden.  De trams kunnen nu geheel schadevrij van beurs naar beurs reizen en er gaan meer trams in een koffer, als wanneer alles in dozen zou zitten.

Zie de foto's voor het resultaat.

De 3 afzonderlijke modules

De 2 onderste modules geplaatst

Alledrie de modules geplaatst.

En tenslotte: koffertje dicht.

De bedrading en alle aansluitingen onder de baan zijn klaar. Nu moet ik het schakelbord nog opnieuw opbouwen, ook nog een behoorlijke klus.

Door de nieuwe opstelling van de elektrische installatie, is de remise helemaal onafhankelijk van het schakelbord te bedienen. Daar kon dus al proefgereden worden. En dat heb ik ook gedaan. Enkele wissels waren verkeerd om aangesloten (R/L) moest zijn (L/R), maar dat was een kwestie van twee draadjes verwisselen.                                               De remisesporen schoongemaakt, Randstadrail erop en................alles werkt !Hoe is het mogelijk. Echter toch nog een vervelend probleem: het belangrijkste wissel in de wisselstraat blijkt versleten.  Dit wissel scheidt de sporen 1 t/m 4 van de sporen 5 t/m 7. Eigenlijk het meest gebruikte wissel. Bij het schakelen sloten de wisseltongen niet goed meer aan, waardoor de trams gaan ontsporen.              Een wissel uit een bestaande wisselstraat halen, dat gaat niet simpel, zeker niet onder een bovenleiding.                             Ik heb het oude wissel eruit geslepen met de slijptol, de boel schoongemaakt en op de bestaande sporen rondom het wissel raillassen geschoven; het nieuwe wissel erin gepast; raillassen teruggeschoven; nieuwe wisselspoel gemonteerd, aangesloten en klaar !

Nu de baan nog verder schoonmaken en verfraaien, dan is alles gereed voor de beurs.

Tenslotte nog een aardige foto........

Het nieuwe wissel is geplaatst.

Proefbedrijf met Randstadrail

De KTD op internationaal niveau, gekiekt op de Intermodellbau te Dortmund 2011 :-)

Een heel kort bouwverslag deze keer.          Ik ben weer verder gegaan met het schakelbord. De aluminiumplaat had ik al. Hierop heb ik met ruitjespapier aangegeven waar de diverse schakelaars moeten komen. Vervolgens de gaten geboord, in diverse grootten. Ook nog wat delen uitgezaagd met de figuurzaag en ijzerzaagjes, met name voor het klokje en de voltmeters.                                               De plaat daarna netjes geschuurd met nat schuurpapier (heel fijntjes) en gespoten met grondverf. Toen dit droog was vervolgens met matzwarte verf gespoten. Het resultaat is op de foto te zien.

Hieroverheen komt nog een transparante laag. En dan kan ik met autosierstrips het sporenplan aangeven en vervolgens de schakelaars en andere componenten plaatsen, draadjes solderen en aansluiten.  En dan werkt alles................hoop ik. :-)

Wordt vervolgd:

De bovenplaat van het schakelbord. De lichte plek is uiteraard van de flits, de plaat is netjes zwart. De twee grote ronde gaten bovenin zijn voor de twee voltmeters (1 = hoofdbaan, 2 = remise). Het rechthoekige gat rechts is voor een digitaal klokje, leek me ook wel handig....................

De overige gaten zijn voor de diverse schakelaars, lampjes en leds.

Het schakelbord is eindelijk klaar, een week voor de beurs in Hoogvliet. Na enkele aanpassingen werkt alles zoals ik het bedacht had. Enkele denkfoutjes zijn gecorrigeerd.

Nieuw op het schakelbord zijn een voltmeter voor de remise, zo kan ik de snelheid van de tram die vanuit het remiseterrein de hoofdbaan op rijdt gelijkstellen met de snelheid op de hoofd baan, die ook weergegeven wordt via de tweede voltmeter. (snapt iemand het nog :-)

Een digitaal klokje is nu ook op het bord te vinden.  Voorts is er nog een zestal aan/uit schakelaars gemonteerd voor als.....................je weet maar nooit.

Nog niet allemaal aangesloten zijn diverse controlelampjes. Dit moet ik weer even opnieuw uitvinden, want ik heb geen idee meer hoe ik diverse schakelingen had gemaakt. Maar dat is van later zorg, die controlelampjes zijn leuk, maar niet echt noodzakelijk voor het functioneren van het schakelbord.

Na alles aangesloten te hebben ben ik begonnen met proefrijden, wat prima is verlopen. Diverse trams zijn op de baan gezet en hebben netjes hun rondjes gereden.

Al langere tijd wil ik graag ouderwetse tramhaltes op mijn baan hebben. Skiptram had destijds plannen om ze te gaan maken, maar daar heb ik niets meer over gehoord.   Op de site van de VeenendaalseTramwegMaatschappij van Peter van Dijk zag die oude tramhaltes. Gelijk een mailtje gestuurd en uitleg gekregen hoe hij ze had gemaakt. Meteen aan de slag gegaan en het eerste resultaat is op de foto te zien. Ik moet nog de juiste profielen vinden om de bordjes op te plakken, maar dan wordt het resultaat (hopelijk) goed.

Tenslotte nog een kijkje op mijn werkplekje, ingeklemd tussen de kast en het dak. Maar het is voldoende en een prettige werkplek.

Wordt NIET vervolgd.

Het schakelbord, klaar, op enkele controlelampjes na.

Proefrijden met diverse trams.

Eerste poging tot het fabriceren van een oude tramhalte.

Eindelijk na lange tijd weer eens een vordering op de modelbaan. Afgelopen weekend begonnen met het vervuilen van de gebouwen op mijn baan. Een voorzichtig begin gemaakt op de achterkant van de fabriek en toen dat goed uitpakte, de voorkant gedaan. Ook de remise en de  kiosk zijn aangepakt. De huizenrij gaat een dezer dagen vervuild worden zodat het resultaat te bewonderen is, (nou ja...) op Rail in Houten dit jaar.

Kijkje van bovenaf op de fabriek

Een stukje remise.......

Ik heb wat verlichting bijgeplaatst op de baan. De perrons bij "halte Centrum" zijn nu verlicht, evenals het kopeindpunt. Ook is in en rond de remise verlichting gekomen. Aan de gevel van de remise twee ouderwetse lantaarns en één aan de gevel van de TS-loods. De binnenkant van de remise is ook verlicht nu.

Handig bij het monteren van de lampen was de 14 volt ringleiding die ik tijdens de renovatie van het elektruuk onder de baan had aangelegd.  Alle draadjes van de lampjes konden hier zondermeer aan vast gesoldeerd worden, en klaar :-)

De baan is zo bijna klaar voor de beurs: er gaan nog enkele versleten schakelaars vervangen worden en er komt een verbeterde overweg schakeling die ook het verkeerslicht voor de tram aanstuurt. De bovenleiding moet ook nog op enkele plekken gerepareerd worden. Tevens gaat er ook nog iets aan de fabriek veranderen waarvan het resultaat hopelijk in Houten te zien is.....................

Tenslotte nog enkele foto's van het resultaat:

Het resultaat.......dus